De relatieve veiligheid van touw
Het blijft een hot thema. Nadat in 2008 opmerkelijk veel ongelukken plaats vonden waarbij bergbeklimmers elkaar meesleurden in een val, duikt ook in deze zomer het woord Mitreissunfall regelmatig op.
Lees het artikel DE RELATIEVE VEILIGHEID VAN TOUW (pdf) dat Michiel Engelsman en Menno Boermans -mede op verzoek van de NKBV- schreven over het thema Meesleurongevallen.
woensdag 8 juli 2009, 18:22 uur
goed artikel menno! in de hoogtelijn.
sowieso, veel nuttige info over veiligheid dit keer. top!
donderdag 9 juli 2009, 10:38 uur
wel “grappig” om te zien dat in dezelfde Hoogtelijn voorbeelden staan van hoe het dus niet moet…
pagina 33 en 35…
donderdag 9 juli 2009, 14:41 uur
Pagina 33 en pagina 35 inderdaad… Oeps.
donderdag 9 juli 2009, 15:50 uur
Zoals we al schreven in het HL-artikel: “Velen zeggen het gevaar te kennen, maar toch gebeuren er elk jaar talloze van dit soort ongelukken”.
De mensen op de foto van pagina 33 in de Hoogtelijn, zijn zich -waarschijnlijk- van geen kwaad bewust… het gaat ook nagenoeg altijd goed… dat is het nare met dit soort ongelukken: je merkt het gevaar pas, als het te laat is…
Onze uitdaging met z’n allen (en niet alleen wat betreft Mitreissunfälle): hoe krijgen we het risicobewustzijn bij (Nederlandse) bergsporters omhoog?!
misschien een iets meer confronterende aanpak?
zondag 19 juli 2009, 14:53 uur
Volgens mij doen ze op pagina 34/35 niet zoveel verkeerd. (Het embleem op de rugzak zou misschien ook nog eens dat van de UIAGM zijn, maar als ik zn kleding en uitrusting bekijk betwijfel ik dat)
zondag 2 augustus 2009, 11:37 uur
Ik ben benieuwd wat de rol is van ‘lopen aan kort touw’ -zoals getoond op p.34-35, afstand van 3-6m. tussen de klimmers. Die techniek wordt niet besproken in het artikel. Kan me voorstellen dat het geen waarde heeft boven een bepaalde hellingshoek en op harde ondergrond. Maar er zijn m.i. situaties waarbij lang touw, als op de gletsjer, niet toereikend is maar het korte touw wel aanvaardbaar.
zondag 2 augustus 2009, 13:18 uur
Beste Marc,
Bedankt voor je reactie.
Zoals we in het artikel zeggen: “zorg dat je weet hoe kort kort is”.
“Kort touw” is echt kort touw, hooguit een meter. Maar eerder nog een halve meter… Het gaat erom dat de gids zijn klant in evenwicht kan trekken, zodra die een kleine misstap maakt. Het is niet bedoeld om een val te houden. Als een persoon eenmaal snelheid heeft, is het bijna uitgesloten dat de ander die val kan afremmen.
Het misverstand dat 3-6 meter “kort touw” is, is helaas weidverspreid en kern van het “probleem”. Net als dat je de kort touw techniek kan toepassen bij meer dan 1 persoon. Ik zie regelmatig touwgroepen van 3, 4, 5 personen met tussen hen in 4 a 5 meter touw, rondlopen in steil terrein. Het idee dat een val van een van hen, door de anderen gehouden kan worden, is naief. Deze techniek is in mijn optiek dus niet aanvaardbaar.
Helaas, is het gelijk van hetgeen ik hierboven schrijf, de afgelopen weken in de Alpen weer meerdere malen aangetoond…
Ik herhaal onze stelling: in steil terrein (waar het gevaar voor een val groter is dan het gevaar van een gletsjerspleet) zijn er voor niet-gidsen maar twee opties: of soleren of uitzekeren.
Groeten van Menno
maandag 7 september 2009, 20:33 uur
Aan: Michiel Engelsman en Menno Boermans
Ik heb met veel belangstelling het artikel ‘De relatieve veiligheid van touw’ dat jullie - mede op verzoek van de NKBV - schreven over het thema ‘Meesleurongevallen’. Ik vond het een helder verhaal en ik heb hierop de volgende reactie.
In feite is alles wat jullie beschrijven al lang bekend en ook in Nederlandse boeken gepubliceerd. Bijvoorbeeld in Steenmeijer’s ‘Handboek touwtechnieken voor de bergsport’, hoofdstuk 16 ‘Zekeren in de sneeuw’. Of: Schubert’s ‘Veiligheid en risico in de bergsport’ pagina 210 en verder. Het geeft dus wel te denken dat deze inzichten in de praktijk zo weinig worden toegepast. Dat komt volgens mij ook door de volgende twee aspecten.
Er is gewoon weinig kennis beschikbaar over het zekeren in sneeuw of firn. In jullie artikel schrijven jullie hier ook heel summier over. “…en voor sneeuw kun je in uitzonderlijke gevallen de Sitzpickel-techniek toepassen of een ‘dode man’ maken. In de Verenigde Staten, Canada en Nieuw Zeeland nemen klimmers bijna standaard een Snowstake mee bij alpiene beklimmingen. We vermoeden dat in de toekomst ook in de Europese Alpen zo’n aluminium ‘zeker-anker’ vaker gezien wordt.” Om te beginnen is zo’n anker nauwelijks te krijgen in Nederland. Alleen de Bergsportshop.com heeft een exemplaar op de website staan. Trouwens als je al zo’n anker zou hebben: hoe gebruik je dat dan? Hoe plaats je het? Hoe maak je een zekering aan zo’n anker? Welke zekeringsmethoden/knopen gebruik je dan? Wat is dat dan precies de Sitzpickel-techniek? Met andere woorden: ik zou jullie en de NKBV willen uitdagen hierover goed materiaal te ontwikkelen en cursussen te organiseren. Zelf heb ik het zekeren in sneeuw niet in de Alpen geleerd, maar in Schotland, daar besteedt een berggids als Alan Kimber er wel heel veel aandacht aan.
Het tweede punt is dat het in de praktijk van het klimmen gewoon ingewikkeld blijft, wanneer je wel of niet zou moeten zekeren, en wanneer je wel of niet aan het touw moet gaan. We waren vorige week in Wallis en beklommen L’Evêque (vanaf de cabane des Vignettes) over de gletsjer op de noordflank. Daar zitten lange steile stukken bij, waarvan je zou zeggen soleren of uitzekeren. Maar tegelijk liggen er veel en grote gletsjerbreuken met dubieuze sneeuwbruggen. Bovendien ligt er op sommige delen harde firn en op andere delen weer zachte firn. Ja, wat gaan we hier doen? Met andere woorden: ik zou jullie willen vragen meer informatie en materiaal te produceren over dit soort dilemma’s. Een stelregel als ‘bij 30º in harde firn uitzekeren of soleren’, is zo theoretisch.
Met vriendelijke groet,
Maarten Faas.
maandag 7 september 2009, 21:35 uur
Beste Maarten,
We nemen de uitdaging aan. Je vraagt ons om meer materiaal en uitleg te leveren. En we zijn daar druk mee bezig. Regelmatig publiceren we posts op deze weblog, waarin we ingaan op de -in onze ogen- meest up to date technieken, we schrijven artikelen, geven lezingen, organiseren cursussen… Maar we doen dat in onze vrije tijd, en die is niet onbeperkt beschikbaar…
We benadrukken dat jijzelf als alpinist de grootste verantwoordelijkheid hebt om ‘bij’ te blijven. Er zijn talloze bronnen te vinden, op internet, in tijdschriften en in boeken. Het magazine Die Alpen bijvoorbeeld van de Zwitserse Alpenvereniging, en de Panorama van de DAV behandelen regelmatig artikelen over het thema risico en veiligheid. Informeer vooral ook eens bij de veiligheidscommissie van de NKBV (veiligheid@nkbv.nl).
Een zeer goed ‘basisboek’ is deze: Bergsport Sommer. Hier staan vele technieken in uitgelegd, waaronder ook de Sitzpickel.
Daarnaast ook belangrijk: oefen de technieken in de praktijk. De gemiddelde Nederlander is te weinig onderweg in ‘lastig’ terrein om zich de technieken echt meester te maken…
En berggids Michiel Engelsman is zeker bereid je in een cursus alle technieken te leren die je wilt. mountainguide.nl
We zijn momenteel in overleg met de NKBV om een speciale cursus ‘veiligheid en redding in de bergsport’ te organiseren. Zodra we meer weten, melden we dat hier.
Wat betreft de snowstake: in Chamonix zijn meerdere modellen te koop.
Zie o.a. hier: http://www.cham3s.com
Groeten van Menno